سخنگوی وزارت امور خارجه با تأکید بر اینکه جمهوری اسلامی ایران هیچ‌گاه آغازگر نقض تعهدات نبوده است، گفت: ایران بر اصل «تعهد در برابر تعهد» پایبند است و تا زمانی که طرف مقابل به تعهدات خود عمل کند، به تعهداتش پایبند خواهد ماند، اما در برابر ادامه نقض تعهدات از سوی آمریکا، اجرای تعهدات خود را نیز متوقف خواهد کرد.

به گزارش ایرنا، «اسماعیل بقائی» سخنگوی وزارت امور خارجه در نشست خبری روز دوشنبه ۲۲ تیر ماه به بیان مهمترین تصمیمات و اقدامات دستگاه دیپلماسی پرداخت.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره ادعای وجود تفسیرهای مختلف درباره بند 5 یادداشت تفاهم پیرامون تنگه هرمز گفت:  تفسیر در برابر نص جایز نیست و این اصل مبنایی است. متن بسیار صریح نوشته شده است. ما به دلیل بدگمانی و بی‌اعتمادی مطلقی که به‌حق نسبت به آمریکا داشتیم، تلاشمان این بود که این متن، هرچند کوتاه، چنان دقیق نوشته شود که هیچ‌گونه مجالی برای تفسیر به رأی برای آمریکا باقی نگذارد.

وی گفت: خواهش می‌کنم متن بند ۵ یادداشت تفاهم را، هم در نسخه فارسی و هم در نسخه انگلیسی، با دقت ملاحظه بفرمایید و خودتان قضاوت کنید که آیا اساساً این بند تفسیرپذیر است یا خیر و اصولاً چرا این بند را در یادداشت تفاهم تنظیم کردیم.

بقایی افزود: دلیل آن این بود که در طول جنگ تحمیلی، از این تنگه و از کرانه‌های جنوبی آن برای آسیب زدن به امنیت و منافع ملی ایران سوءاستفاده شده بود. ما به‌عنوان دولت ساحلی و به‌عنوان کشوری که بیشترین ساحل را در کرانه‌های خلیج فارس و دریای عمان دارد، حتماً حق داریم و موظف هستیم که برای صیانت از امنیت و منافع ملی خود، اقدامات لازم را انجام دهیم.

وی افزود: ما نمی‌توانیم اجازه دهیم که آمریکا و رژیم صهیونیستی از این تنگه برای ترددهایی که به حاکمیت و امنیت ملی ایران آسیب می‌زند، استفاده کنند. دلیل اینکه در بند ۵ یادداشت تفاهم بر مدیریت آتی تنگه توسط ایران، با مشورت عمان به‌عنوان دولت دیگر ساحلی و البته با گفت‌وگو با کشورهای منطقه، اصرار شد، همین بود که هم امنیت و منافع ملی ایران محفوظ بماند و هم بتوانیم برای تردد ایمن و امن کشتیرانی در تنگه هرمز تدابیر لازم را بیندیشیم.

بقایی افزود: هر آنچه در چند هفته اخیر، به‌ویژه در چند روز گذشته، اتفاق افتاده است، مسئولیت مستقیم آن بر عهده آمریکاست؛ زیرا از همان روز نخست تقلب کردند. آمریکایی‌ها به جای آنکه اجازه دهند ایران بر اساس بند ۵ یادداشت تفاهم، در مدت ۳۰ روز کار خود را انجام دهد؛ کاری که خودشان نیز می‌دانستند ما با جدیت در حال پیگیری آن هستیم، مسیر دیگری را در پیش گرفتند.

وی بیان کرد: جلسات متعددی که با طرف عمانی برگزار شد، کاملاً شفاف و روشن بود و نشان می‌داد که ما در حال طی کردن این فرآیند هستیم. متأسفانه آمریکا با تحریک کشورهای منطقه و متأسفانه، با همراهی برخی از کشورهای منطقه، تلاش کرد مسیر امن و هماهنگ‌شده با ایران را دور بزند.

بقایی افزود: نتیجه این اقدامات، چند آسیب بود نخست نقض بند ۵ یادداشت تفاهم بود. دوم اینکه با ایجاد مسیرهای موازی، امنیت کشتیرانی در منطقه را به خطر انداختند؛ زیرا بسیاری از این کشتی‌ها را مجبور به خاموش کردن ردیاب‌هایشان کردند که این امر احتمال بروز تصادف و همچنین مشکلات زیست‌محیطی را افزایش می‌دهد. در نهایت نیز با این رفتارها، موجب تشدید تنش و درگیری در منطقه شدند.